Skip to main content
NL
Back to issue INCH Magazine

Koolstofafvang en -opslag

Koolstofafvang en -opslag
Issue 24 2023

INEOS heeft de wereld geholpen te bewijzen dat CO2 veilig kan worden opgevangen, getransporteerd en geïnjecteerd in gepensioneerde olie- en gasputten onder de zeebodem. Op 8 maart 2023 heeft het 's werelds eerste grensoverschrijdende offshore CO2-opslaginitiatief bereikt, bedoeld om klimaatverandering tegen te gaan. De succesvolle proef zag CO2, gevangen uit de fabriek van INEOS Oxide in België en 500 mijl per Danish Shipping naar INEOS' Nini offshore olieplatform in de Deense Noordzee vervoeren.

Daar werd het vloeibaar gas geïnjecteerd in het buiten gebruik gestelde oliereservoir 2 km onder de zeebodem.

Het door INEOS geleide Project Greensand werd geprezen als een belangrijk moment voor de transitie van Europa naar een groenere economie en het wereldwijde begrip van koolstofafvang en -opslag.

"U heeft laten zien dat het kan," zei Ursula von der Leyen, voorzitter van de Europese Commissie, ter erkenning van het Greensand-project en het eerste injectie-evenement in Denemarken op 8 maart.

"U heeft laten zien dat we onze industrie kunnen laten groeien door innovatie en concurrentie, en tegelijkertijd koolstofuitstoot uit de atmosfeer kunnen verwijderen, door vindingrijkheid en samenwerking."

Ter plaatse om het historische moment bij te wonen waren Denemarkens kroonprins Frederik, Brian Gilvary, uitvoerend voorzitter van INEOS Energy, en Hugo Dijkgraaf, Chief Technology Officer bij Wintershall Dea, dat samen met INEOS het consortium van 23 organisaties leidde die betrokken waren bij Project Greensand.

"Dit project bewijst dat koolstofafvang en -opslag een levensvatbare manier is om CO2-uitstoot permanent op te slaan onder de Noordzee," zei Hugo. Anne H. Steffensen, CEO van Danish Shipping, zei dat falen geen optie was.

"Er is geen manier waarop we hierin hadden kunnen falen," zei ze.

En de reden is simpel. Want koolstofafvang en -opslag wordt als cruciaal belangrijk gezien om de energie van de wereld te decarboniseren en klimaatverandering aan te pakken.

Het consortium van 23 partners wordt gezamenlijk geleid door INEOS.

Project Greensand, zoals het bekend staat vanwege het type zandsteen onder de zeebodem, is de eerste keer dat de volledige waardeketen wordt getest – en het gebeurt puur om het milieu te beschermen.

"Alle onderdelen van het proces waren ontwikkeld en werkten goed op zichzelf," zei David Bucknall, CEO van INEOS Energy. "Het verbinden van de onderdelen en het bouwen van de infrastructuur was de uitdaging."

Het plan is nu – na de geslaagde proef – om in 2025 commercieel te gaan opereren.

Zodra het volledig operationeel is, zou het tot acht miljoen ton CO2 per jaar moeten kunnen opslaan.

Het bedrijf is enorm trots om betrokken te zijn bij zo'n baanbrekend project.

Mads Weng Gade, CCO en hoofd van INEOS Energy Denmark, omschreef het als een fantastische mijlpaal in de strijd tegen klimaatverandering.
"Ik heb al heel lang naar deze dag uitgekeken," zei hij. "We hebben allemaal een ware, pioniersgeest getoond en hard gewerkt om dit te bereiken."

Veel critici hebben betoogd dat koolstofafvang en -opslag onschaalbaar, duur en energie-intensief is.

Maar David, een voormalig BP-bestuurder, zei dat het project gebaseerd was op bewezen technologieën.

"De pilot- en ontwikkelingsfase gaan erom om ze effectief samen te laten werken," zei hij.

In december ontving het door INEOS geleide project £22 miljoen van de Deense overheid – de grootste enkele subsidie ooit toegekend in Denemarken.

"Denemarken heeft een van de meest ambitieuze klimaatdoelstellingen ter wereld en ziet koolstofafvang en -opslag als een van de stappen die nodig zijn om zijn doelen te bereiken," zei David. "Dit project zal aanzienlijk bijdragen aan de koolstofreductiedoelstellingen van Denemarken."

Het project zal ook hoge banen opleveren.

"Het is logisch dat de olie- en gasindustrie deze nieuwe sector aandrijft, omdat zij vele jaren ervaring hebben op dit gebied," zei Mads.

"We zullen dezelfde infrastructuur, dezelfde geologie en dezelfde mensen gebruiken die gedetailleerde kennis hebben van deze reservoirs."

In plaats van boorplatforms te demonteren, kunnen ze worden hergebruikt.

In plaats van dat gas naar buiten stroomt, wordt het proces simpelweg omgekeerd zodat  kooldioxide in de putten kan worden geïnjecteerd.

Het langetermijndoel van INEOS is om een vloot schepen en CO2-opslagfaciliteiten op het land en een terminal te bouwen, zodat de schepen kunnen aanmeren, de CO2 in containers kunnen laden en vervolgens naar het platform kunnen varen.

"We verwachten dat Greensand commercieel concurrerend zal zijn zodra een commerciële markt voor CO2 draait," zei David.

V+A

De grootste koolstofafvangfaciliteit ter wereld in Amerika sloot in 2020. Waarom zal Project Greensand slagen?

Het Petra Nova-project in Texas was ontworpen om het opgevangen CO2 uit de kolengestookte elektriciteitscentrale te gebruiken, het 82 mijl over land te leiden en het olieveld van West Ranch te injecteren om de olieproductie te verhogen. Maar lage olieprijzen – door de COVID-19-pandemie – maakten het economisch onrendabel.

Project Greensand is anders. Volgens de Deense wet mag het opgevangen kooldioxide niet worden gebruikt om meer olie of gas te produceren. Het is een puur klimaatproject. Het is niet gebonden aan olie- en gasproductie. We hebben een totaal andere set chauffeurs.

Greensand, dat vanaf het midden van de jaren 20 een volledig CO2-opslagcentrum zal worden, zal bewezen technologie gebruiken en voortbouwen op de ervaring van het exploiteren en produceren van de uitgeputte olie- en gasvelden.

CO2-opslag offshore vindt al plaats in de Noordzee en verschillende koolstofafvang- en opslagprojecten in Europa kijken naar het Greensand-project voor antwoorden.

Waarom is overheidssteun zo belangrijk?

De beslissing van Denemarken om £22 miljoen toe te kennen aan het door INEOS geleide Greensand-project is ongelooflijk belangrijk. We kunnen dit soort dingen niet alleen doen, maar met overheidssteun is de kans groter dat projecten als deze slagen.

Overheden kunnen de juiste belasting- en stimuleringsstructuur creëren, en ervoor zorgen dat de investering levensvatbaar, duurzaam en schaalbaar is om het verschil te maken.

We vertrouwen op de politici omdat iemand moet ondertekenen dat dit goed zal zijn voor het milieu en de samenleving als geheel.

Waarom CO2 opslaan in plaats van de uitstoot te verminderen?

We moeten beide doen. Het installeren van fotovoltaïsche systemen, het bouwen van offshore windparken en het vervangen van benzine- en dieselauto's door elektrische auto's zijn allemaal stappen in de goede richting, maar ze zijn niet genoeg. CO2 moet, indien mogelijk, uit de bekende emissiebronnen worden verwijderd en opgeslagen in de ondergrond als we de klimaatcrisis willen oplossen.

Hoe voorkom je dat opgeslagen koolstof in de atmosfeer lekt?

De olie en het gas zitten al miljoenen jaren in de reservoirs die door het Greensand-project worden aangepakt zonder te lekken. De CO2 wordt opgeslagen in de ondergrond, ongeveer 2 km onder de zeebodem, met daarboven een zeer dikke laag ondoordringbaar schaliegesteente die als permanente afdichting fungeert. De druk van het gas wordt nauwlettend gevolgd, evenals de zeebodem.

Kan het injecteren van CO2 in putten aardbevingen veroorzaken?

We produceren en injecteren al vele jaren water in het reservoir en kennen de beperkingen van het reservoir heel goed. De CO2 wordt onder dezelfde druk opgeslagen en continu gemonitord om te zorgen dat het veilig wordt opgeslagen.